Trong chương trình Toán tiểu học và THCS, phân số là phần kiến thức rất quan trọng. Tuy nhiên, nhiều học sinh thường gặp khó khăn khi học cách trừ phân số khác mẫu vì dễ nhầm ở bước quy đồng hoặc tính sai tử số.
Thực tế, dạng toán này không hề khó nếu học sinh nắm đúng quy tắc. Chỉ cần thực hiện theo từng bước cơ bản là có thể tính nhanh và chính xác. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ cách trừ phân số khác mẫu nhanh và chính xác. Cùng Toan.vn tìm hiểu nhé!
Phân số là phần kiến thức rất quan trọng trong chương trình học THCS
Quy tắc cách trừ phân số khác mẫu
Muốn thực hiện đúng cách trừ phân số khác mẫu, học sinh cần nhớ 3 bước sau.
Bước 1: Quy đồng mẫu số
Đầu tiên cần tìm mẫu số chung của hai phân số.
Ví dụ:
2/5 – 1/3
Mẫu số chung của 5 và 3 là 15.
Ta quy đồng:
2/5 = 6/15
1/3 = 5/15
Bước 2: Trừ tử số
Sau khi quy đồng xong, giữ nguyên mẫu số và lấy tử số trừ cho nhau:
6/15 – 5/15 = 1/15
Bước 3: Rút gọn kết quả
Nếu phân số chưa tối giản thì cần rút gọn.
Ví dụ:
4/8 = 1/2
Đây là bước nhiều học sinh thường quên khi làm bài.
Công thức trừ phân số khác mẫu
Công thức tổng quát:
(a/b) – (c/d) = (ad – bc)/bd
Trong đó:
- a, b, c, d là các số nguyên
Công thức này giúp học sinh tính nhanh hơn khi gặp các bài toán khó hoặc mẫu số lớn.
Ví dụ về cách trừ phân số khác mẫu
Ví dụ 1
Tính:
3/4 – 1/2
Quy đồng:
1/2 = 2/4
Ta có:
3/4 – 2/4 = 1/4
Kết quả là:
1/4
Ví dụ 2
Tính:
5/6 – 1/4
Mẫu số chung là 12.
Quy đồng:
5/6 = 10/12
1/4 = 3/12
Thực hiện phép trừ:
10/12 – 3/12 = 7/12
Ví dụ 3
Tính:
7/8 – 1/4
Quy đồng:
1/4 = 2/8
Ta được:
7/8 – 2/8 = 5/8
Mẹo làm cách trừ phân số khác mẫu nhanh hơn
Để học tốt dạng toán này, học sinh nên áp dụng một số mẹo sau.
Học thuộc bảng cửu chương
Khi nhớ tốt bảng nhân, việc tìm mẫu số chung sẽ nhanh và dễ hơn rất nhiều.
Tìm bội chung nhỏ nhất
Nên chọn mẫu số chung nhỏ nhất để phép tính đơn giản hơn.
Ví dụ:
Kiểm tra lại phép tính
Sau khi làm xong, nên kiểm tra lại bước quy đồng và phép trừ tử số để tránh sai sót.
Luôn rút gọn phân số
Đây là bước quan trọng giúp đáp án chính xác và đẹp hơn.
Những lỗi thường gặp khi trừ phân số khác mẫu
Trong quá trình học cách trừ phân số khác mẫu, học sinh rất dễ mắc các lỗi dưới đây.
Trừ cả tử và mẫu
Ví dụ sai:
1/2 – 1/3 = 0/-1
Đây là cách làm hoàn toàn sai vì mẫu số không được trừ trực tiếp.
Quy đồng không đúng
Nhiều học sinh chỉ nhân tử số mà quên nhân mẫu số.
Ví dụ sai:
1/2 = 2/2
Khi quy đồng phải nhân cả tử và mẫu cùng một số.
Quên rút gọn
Ví dụ:
6/8
Cần rút gọn thành:
3/4
Bài tập luyện tập
Bài 1
Tính:
2/3 – 1/6
Đáp án:
4/6 – 1/6 = 3/6 = 1/2
Bài 2
Tính:
5/9 – 2/3
Đáp án:
5/9 – 6/9 = -1/9
Bài 3
Tính:
7/10 – 1/5
Đáp án:
7/10 – 2/10 = 5/10 = 1/2
Cách học tốt phép trừ phân số khác mẫu
Để thành thạo cách trừ phân số khác mẫu, học sinh nên luyện tập thường xuyên mỗi ngày. Ban đầu nên làm chậm theo từng bước để hiểu bản chất của phép tính. Sau khi quen dạng bài, học sinh sẽ tính nhanh hơn và ít sai hơn.
Ngoài ra, phụ huynh có thể cho trẻ luyện thêm các bài tập từ cơ bản đến nâng cao để tăng phản xạ tính toán. Việc học chắc kiến thức phân số cũng giúp học sinh dễ tiếp cận các dạng toán nâng cao hơn sau này như cộng phân số, nhân chia phân số hay giải toán có lời văn.
Học sinh đang học tập tại Toan.vn
Tổng kết
Hiểu đúng cách trừ phân số khác mẫu sẽ giúp học sinh học Toán dễ dàng và tự tin hơn. Đây là dạng toán cơ bản nhưng xuất hiện rất nhiều trong chương trình học cũng như các bài kiểm tra.
Chỉ cần nhớ quy tắc quy đồng mẫu số, thực hiện phép trừ cẩn thận và rút gọn kết quả, học sinh hoàn toàn có thể giải nhanh dạng toán này. Bên cạnh đó, việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp nâng cao kỹ năng tính toán và tránh các lỗi sai phổ biến khi làm bài.
13-05-2026
